วิธีใช้
- เลือกชนิดบาร์โค้ด — ไม่แน่ใจให้ดูตารางด้านล่าง ส่วนใหญ่ใช้ EAN-13 (สินค้าขายปลีก) หรือ Code 128 (รหัสในร้าน)
- พิมพ์เลข — ชนิดที่มีเลขตรวจสอบ (EAN-13, EAN-8, UPC-A, ITF-14) พิมพ์ขาดหลักสุดท้ายไว้ได้ ระบบคำนวณให้ ถ้าพิมพ์ครบแต่หลักสุดท้ายไม่ตรง ระบบจะบอกว่าควรเป็นเลขอะไร
- ดูกรอบใต้บาร์โค้ด — ถ้าเป็น EAN-13 จะบอกว่าเลขขึ้นต้นนั้นออกโดยใคร และเอาไปใช้ที่ไหนได้บ้าง
- กด โหลด PNG สำหรับพิมพ์เองหรือแปะในเอกสาร หรือ SVG ถ้าส่งโรงพิมพ์ (SVG ขยายเท่าไรขอบแท่งก็ยังคม)
บาร์โค้ดแต่ละชนิดใช้ทำอะไร
| ชนิด | เก็บอะไรได้ | ใช้ที่ไหน | ต้องขอเลขไหม |
|---|---|---|---|
| EAN-13 | ตัวเลข 13 หลัก | สินค้าขายปลีกทั่วโลก ห้าง ร้านสะดวกซื้อ | ต้อง — GS1 Thailand |
| Code 128 | อังกฤษ ตัวเลข เครื่องหมาย | รหัสสินค้าในร้าน (SKU) ป้ายสต็อก ทรัพย์สิน เลขพัสดุ | ไม่ต้อง |
| EAN-8 | ตัวเลข 8 หลัก | สินค้าชิ้นเล็กที่ไม่มีที่พอสำหรับ EAN-13 | ต้อง — ขอแยกเป็นรายเลข |
| UPC-A | ตัวเลข 12 หลัก | สินค้าที่ส่งไปขายในสหรัฐฯ และแคนาดา | ต้อง — GS1 US |
| ITF-14 | ตัวเลข 14 หลัก | ข้างลังกระดาษที่บรรจุสินค้าหลายชิ้น | ต่อยอดจากเลข EAN-13 ของสินค้าข้างใน |
| Code 39 | A–Z 0–9 และ - . $ / + % | ระบบเก่าในโรงงาน โรงพยาบาล บัตรพนักงาน | ไม่ต้อง |
ถ้าไม่ได้ส่งของเข้าห้างและไม่มีระบบเดิมบังคับ Code 128 คือตัวเลือกที่ยืดหยุ่นที่สุด
ใส่ตัวอักษรปนตัวเลขได้ เช่น SKU-0001 หรือ TSHIRT-RED-L
และตัวอ่านบาร์โค้ดทุกรุ่นในตลาดอ่านได้
ส่วนเลขที่เป็นตัวเลขล้วนยาว ๆ Code 128 จะอัดตัวเลขทีละสองหลักเป็นสัญลักษณ์เดียวให้อัตโนมัติ
บาร์โค้ดจึงสั้นลงเกือบครึ่ง — สำคัญมากกับฉลากขนาดเล็ก เพราะยิ่งสั้น แท่งแต่ละแท่งก็ยิ่งอ้วนและสแกนง่าย
สร้าง EAN-13 เองได้ แต่เลข 885 ต้องสมัครก่อน
จุดที่คนขายของออนไลน์และผู้ผลิตรายเล็กเข้าใจผิดกันมากที่สุดคือ "สร้างบาร์โค้ด" กับ "มีเลขบาร์โค้ด" เป็นคนละเรื่องกัน หน้านี้หรือโปรแกรมไหน ๆ วาดแท่งจากเลขอะไรก็ได้ แต่ตัวเลขที่ห้างและร้านสะดวกซื้อยอมรับ ต้องเป็นเลขที่ลงทะเบียนไว้กับ GS1 ซึ่งเป็นองค์กรกลางที่ดูแลไม่ให้เลขซ้ำกันทั่วโลก
ในไทย เลขที่ขึ้นต้นด้วย 885 ออกโดย สถาบันรหัสสากล (GS1 Thailand) ภายใต้สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย บริษัทที่สมัครสมาชิกจะได้ชุดเลขนำหน้าของตัวเอง แล้วเอาไปต่อท้ายเป็นรหัสสินค้าแต่ละรายการได้เอง ถ้าสุ่มเลข 885 ขึ้นมาเอง เลขนั้นอาจไปชนกับสินค้าของบริษัทอื่นที่ลงทะเบียนไว้แล้ว พอสแกนที่เครื่องคิดเงินของห้างก็จะขึ้นเป็นสินค้าอื่น หรือถูกตีกลับตั้งแต่ขั้นตอนเสนอขาย
ขายแค่ในร้านตัวเอง ไม่ต้องสมัคร
ถ้าบาร์โค้ดมีไว้ให้เครื่อง POS ในร้านตัวเองสแกนเท่านั้น ไม่ต้องใช้เลข GS1 เลย มีสองทาง
-
ใช้ Code 128 กับรหัสที่ตั้งเอง เช่น
SKU-0001— ง่ายที่สุด และไม่มีทางไปชนกับเลขสินค้าจริงเพราะเป็นคนละรูปแบบกัน - ใช้ EAN-13 ที่ขึ้นต้นด้วย 200–299 — GS1 กันช่วงนี้ไว้ให้ใช้ภายในร้านหรือภายในองค์กรโดยเฉพาะ เหมาะเมื่อเครื่อง POS รับได้แต่ EAN-13 แต่ระวัง: ซูเปอร์มาร์เก็ตหลายแห่งใช้ช่วงนี้ทำบาร์โค้ดสินค้าชั่งน้ำหนักที่ฝังราคาไว้ในตัวเลข ถ้าเครื่อง POS ถูกตั้งให้อ่านแบบนั้น มันจะแกะเลขของคุณเป็นราคาแทน — สแกนทดสอบก่อนพิมพ์จริงเสมอ
เลข 3 ตัวแรกไม่ได้บอกว่าผลิตที่ไหน
ความเชื่อที่แชร์กันบ่อยคือ "ดู 3 ตัวแรกของบาร์โค้ดก็รู้ว่าสินค้าผลิตที่ประเทศไหน" — ไม่จริง เลขนำหน้าบอกแค่ว่าเจ้าของแบรนด์ขอเลขจาก GS1 ของประเทศไหน แบรนด์ไทยที่จ้างโรงงานในจีนผลิตก็ยังได้บาร์โค้ด 885 และแบรนด์ต่างชาติที่ผลิตในไทยก็อาจขึ้นต้นด้วยเลขประเทศแม่
| ขึ้นต้นด้วย | ออกโดย |
|---|---|
| 885 | GS1 Thailand |
| 690–699 | GS1 China |
| 450–459, 490–499 | GS1 Japan |
| 880 | GS1 Korea |
| 888 · 955 · 893 · 899 | สิงคโปร์ · มาเลเซีย · เวียดนาม · อินโดนีเซีย |
| 000–019, 030–039, 060–139 | GS1 US (UPC-A ที่นำหน้าด้วย 0) |
| 200–299 | ใช้ภายในร้าน / ภายในองค์กร — ไม่ใช่ประเทศ |
| 978–979 · 977 | หนังสือ (ISBN) · นิตยสารและวารสาร (ISSN) |
หลักสุดท้ายคำนวณอย่างไร
หลักสุดท้ายของ EAN-13, EAN-8, UPC-A และ ITF-14 ไม่ใช่ข้อมูล แต่เป็นเลขตรวจสอบ
ที่คำนวณจากหลักอื่นทั้งหมด เครื่องสแกนคำนวณซ้ำทุกครั้งที่อ่าน ถ้าไม่ตรงก็จะไม่รับค่านั้น
ช่วยกันกรณีแท่งเลอะจนอ่านผิดไปหนึ่งหลัก วิธีคิดมีแค่ 3 ขั้น ลองกับเลข 885123456789
- นับจากขวาสุด คูณหลักที่ 1, 3, 5, … ด้วย 3 และหลักที่ 2, 4, 6, … ด้วย 1
- บวกผลคูณทั้งหมด: 8+24+5+3+2+9+4+15+6+21+8+27 = 132
- หาว่าต้องบวกอีกเท่าไรถึงจะครบสิบถัดไป: 140 − 132 = 8 → บาร์โค้ดเต็มคือ
8851234567898
การนับจากขวาทำให้สูตรเดียวกันใช้ได้ทุกความยาว ช่องบาร์โค้ดด้านบนมีปุ่ม "ดูวิธีคำนวณเลขตรวจสอบของเลขนี้" ที่แสดงตัวคูณทีละหลักของเลขที่คุณกรอกจริง ใช้ตรวจเลขที่พิมพ์จากเอกสารได้ว่าพิมพ์ผิดหรือเปล่าก่อนส่งพิมพ์ฉลาก
ควรพิมพ์บาร์โค้ดขนาดเท่าไร
EAN-13 มีขนาดมาตรฐานที่เรียกว่า 100% คือกว้าง 37.29 มม. สูง 25.93 มม. (รวมขอบขาวและตัวเลข) ย่อหรือขยายได้ตามสัดส่วนในช่วงที่ GS1 กำหนด
| อัตราขยาย | กว้าง × สูง (มม.) | แท่งแคบสุด | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|
| 80% (เล็กสุด) | 29.83 × 20.74 | 0.264 มม. | ซองขนม ขวดเล็ก พิมพ์คุณภาพดีเท่านั้น |
| 100% | 37.29 × 25.93 | 0.330 มม. | ขนาดแนะนำสำหรับสินค้าทั่วไป |
| 150% | 55.94 × 38.90 | 0.495 มม. | สติกเกอร์ความร้อน พิมพ์บนกระดาษลูกฟูก |
| 200% (ใหญ่สุด) | 74.58 × 51.86 | 0.660 มม. | ป้ายขนาดใหญ่ อ่านจากระยะไกล |
ไฟล์ SVG ที่หน้านี้สร้างมีขอบขาวครบตามมาตรฐานแล้ว ในโปรแกรมจัดหน้าให้ตั้งความกว้างรูปเป็น 37.29 มม. ก็จะได้ขนาด 100% พอดี
สามอย่างที่ทำให้บาร์โค้ดที่ขนาดถูกแล้วยังสแกนไม่ติด
- ตัดความสูงแท่งให้เตี้ยลง — ย่อได้แต่ต้องย่อทั้งกว้างและสูงพร้อมกัน การบีบแค่ความสูงให้พอดีฉลากทำให้เครื่องสแกนแบบยิงเส้นเล็งโดนยากขึ้นมาก
- ขอบขาวถูกกิน — ด้านซ้ายของ EAN-13 ต้องว่างอย่างน้อย 11 เท่าของแท่งแคบสุด ตัวหนังสือ ขอบฉลาก หรือลายพื้นหลังที่ชิดแท่งเกินไปทำให้เครื่องหาจุดเริ่มไม่เจอ
- เครื่องพิมพ์ฉลากความร้อนปัดขนาดแท่ง — เครื่อง 203 dpi พิมพ์ได้ทีละ 0.125 มม. ถ้าแท่งแคบสุดเป็น 0.33 มม. (2.6 จุด) เครื่องจะปัดบางแท่งเป็น 2 จุด บางแท่งเป็น 3 จุด จนความกว้างเพี้ยน ตั้งให้แท่งแคบสุดเป็นจำนวนจุดเต็ม เช่น 3 จุด (0.375 มม. ≈ อัตราขยาย 114%) จะสแกนติดกว่า
ที่มาของข้อมูล: ตารางเข้ารหัสและเลขตรวจสอบทุกชนิดเป็นไปตามข้อกำหนด GS1 General Specifications (EAN/UPC, ITF-14) ISO/IEC 15417 (Code 128) และ ISO/IEC 16388 (Code 39) · บาร์โค้ดที่หน้านี้วาดทุกชนิดถูกทดสอบโดยให้ตัวอ่าน ZXing (ตัวเดียวกับหน้า สแกน QR Code & บาร์โค้ด) ถอดกลับมาได้ตรงทุกหลัก ตรวจเมื่อ 27 กันยายน 2569 · ขนาดตามอัตราขยายคำนวณจากขนาด 100% ที่ GS1 กำหนด (โมดูล 0.33 มม.) ช่วงที่ยอมรับได้จริงอาจต่างกันตามวิธีพิมพ์และข้อกำหนดของห้างแต่ละแห่ง — ตรวจกับ GS1 Thailand หรือผู้รับสินค้าก่อนสั่งพิมพ์จำนวนมาก · ตัวอย่างเลข 885 ในหน้านี้เป็นเลขสมมติ ไม่ได้เป็นของสินค้าจริง
คำถามที่พบบ่อย
สร้างบาร์โค้ด EAN-13 ที่นี่แล้วเอาไปขายในห้างได้ไหม
ได้ถ้าเลขที่ใส่เป็นเลขที่บริษัทคุณได้รับจากการเป็นสมาชิก GS1 Thailand หน้านี้วาดแท่งให้ถูกตามมาตรฐาน แต่ไม่ได้ออกเลขให้ ถ้าสุ่มเลข 885 ขึ้นมาเอง เลขอาจชนกับสินค้าของบริษัทอื่นและห้างจะไม่รับ
บาร์โค้ดขึ้นต้นด้วย 885 แปลว่าผลิตในไทยใช่ไหม
ไม่เสมอไป 885 แปลว่าเจ้าของแบรนด์ขอเลขจาก GS1 Thailand เท่านั้น สินค้าแบรนด์ไทยที่ผลิตในต่างประเทศก็ใช้ 885 ได้ และสินค้าที่ผลิตในไทยให้แบรนด์ต่างชาติก็อาจขึ้นต้นด้วยเลขประเทศอื่น
ขายของในร้านตัวเอง ต้องสมัคร GS1 ไหม
ไม่ต้อง ถ้าบาร์โค้ดใช้แค่กับเครื่อง POS ในร้าน ให้ใช้ Code 128 กับรหัสที่ตั้งเอง หรือใช้ EAN-13 ที่ขึ้นต้นด้วย 200–299 ซึ่งกันไว้สำหรับใช้ภายในร้าน แต่ควรสแกนทดสอบก่อน เพราะเครื่อง POS บางเครื่องอ่านเลขช่วงนี้เป็นบาร์โค้ดชั่งน้ำหนักที่ฝังราคาไว้
หลักสุดท้ายของบาร์โค้ดคืออะไร
คือเลขตรวจสอบที่คำนวณจากหลักอื่นทั้งหมด ไม่ได้เป็นข้อมูลของสินค้า เครื่องสแกนใช้มันจับกรณีอ่านผิดหนึ่งหลัก หน้านี้คำนวณให้อัตโนมัติ ถ้าพิมพ์มาครบแต่หลักสุดท้ายไม่ตรงจะบอกว่าควรเป็นเลขอะไร
ใส่ภาษาไทยในบาร์โค้ดได้ไหม
ไม่ได้ บาร์โค้ดแท่งทุกชนิดเก็บได้แค่ตัวเลขหรือตัวอักษรอังกฤษ ถ้าต้องเก็บข้อความภาษาไทย เช่น ชื่อสินค้าหรือที่อยู่ ให้ใช้ QR Code แทน
ควรพิมพ์บาร์โค้ด EAN-13 ขนาดเท่าไร
ขนาดมาตรฐาน 100% คือกว้าง 37.29 มม. สูง 25.93 มม. รวมขอบขาวและตัวเลข ย่อได้เล็กสุด 80% และขยายได้ถึง 200% โดยต้องย่อหรือขยายทั้งกว้างและสูงพร้อมกัน ห้ามบีบแค่ความสูง