คำนวณส่วนลด และลดซ้อนลด

วิธีใช้

1. กรอกราคาเต็มตามที่เขียนบนป้ายหรือในหน้าเว็บร้าน
2. ใส่ส่วนลดชั้นที่ 1 แล้วเลือกหน่วยว่าเป็น % หรือ บาท — หรือกดปุ่มลัด 10 / 20 / 30 / 50 / 70%
3. ถ้าป้ายเขียนว่า “ลดแล้วลดอีก” ให้ใส่ส่วนลดชั้นที่ 2ต่อ ระบบจะคิดจากราคาหลังหักชั้นแรกให้เอง
4. ดูราคาสุทธิ ประหยัดได้ และส่วนลดรวมที่แท้จริง — ไม่ต้องกดปุ่มคำนวณ ผลขึ้นทันทีที่พิมพ์
5. ถ้ารู้ราคาเดิมกับราคาใหม่อยู่แล้ว แต่ไม่รู้ว่าลดกี่เปอร์เซ็นต์ ให้กดโหมด คิดย้อนกลับ

หลักการลดซ้อนลด — ทำไม 30% + 10% ไม่ใช่ 40%

จุดที่คนคิดผิดบ่อยที่สุดคือ ฐานที่ใช้คิด — ส่วนลดชั้นที่สองไม่ได้คิดจากราคาเต็ม แต่คิดจากราคาที่เหลือหลังหักชั้นแรกไปแล้ว เปอร์เซ็นต์ชั้นที่สองจึงไปเกาะกับตัวเลขที่เล็กลง ผลรวมเลยน้อยกว่าการบวกกันตรง ๆ เสมอ

ตัวอย่าง: ราคาเต็ม 1,200 บาท ลด 30% แล้วลดอีก 10%

สังเกตแถวที่ 4 ให้ดี — 10% ถูกคิดจาก 840 ไม่ใช่ 1,200 ส่วนลดรวมจึงเป็น 37% ไม่ใช่ 40% ถ้าเป็นการลด 40% จริง ๆ ราคาสุทธิจะเหลือ 720 บาท ถูกกว่าอยู่ 36 บาท ยิ่งราคาเต็มสูงเท่าไร ช่องว่างนี้ยิ่งกว้างขึ้นเท่านั้น

ป้ายที่ไม่ได้เขียนเป็นเปอร์เซ็นต์ก็แปลงมาเทียบกันได้เหมือนกัน — ซื้อ 1 แถม 1 คือลด 50% เป๊ะ แต่ ชิ้นที่ 2 ลด 50% ลดจริงแค่ 25% เทียบป้ายที่เจอบ่อยในไทย 9 แบบเรียงตามที่ลดจริงไว้ที่บทความ ป้ายโปรโมชันแบบไหนลดจริงกี่เปอร์เซ็นต์

สูตรลัดไว้คิดในหัว

ลด a% แล้วลดอีก b% จะได้ส่วนลดจริง = a + b − (a × b ÷ 100) เช่น 30 + 10 − (30 × 10 ÷ 100) = 40 − 3 = 37% ตัวที่หายไปคือส่วนลดที่ซ้อนทับกันเอง ยิ่งสองชั้นใหญ่ทั้งคู่ยิ่งหายมาก — ลด 50% แล้วลดอีก 50% ได้ส่วนลดจริงแค่ 75% ไม่ใช่ 100%

ตารางสำเร็จรูป — คู่ที่เจอบ่อยบนป้าย

ไม่ต้องคิดในหัวก็ได้ นี่คือคู่ที่เห็นบ่อยที่สุดพร้อมส่วนลดจริง คอลัมน์สุดท้ายคือตัวเลขที่หายไป — ระยะห่างระหว่างสิ่งที่ป้ายทำให้รู้สึกกับสิ่งที่ได้จริง

สังเกตสองแถวที่เขียน “บวกตรง ๆ 100%” — ลดซ้อนลดไม่มีทางทำให้ของฟรีได้ เพราะแต่ละชั้นหักจากสิ่งที่เหลือ ไม่ใช่จากราคาเต็ม เหลือเท่าไรก็หักได้แค่ส่วนหนึ่งของเท่านั้นเสมอ

ขึ้นราคาก่อนแล้วค่อยติดป้ายลด — จับได้ยังไง

ป้าย “ลด 50%” จะดูน่าตื่นเต้นแค่ไหนก็ไม่มีความหมาย ถ้าราคาก่อนลดถูกดันขึ้นมาก่อนแล้ว คณิตศาสตร์ของเรื่องนี้ตรงไปตรงมา: ขึ้นราคา x% แล้วลด x% ไม่กลับมาที่ราคาเดิม แต่จะต่ำกว่าเดิมเสมอ เพราะเปอร์เซ็นต์ขาขึ้นคิดจากฐานเล็ก ส่วนขาลงคิดจากฐานที่ใหญ่กว่า

ของราคา 1,000 บาท ขึ้น 20% เป็น 1,200 บาท แล้วลด 20% จะเหลือ 960 บาท ไม่ใช่ 1,000 บาท — ร้านจึงต้องขึ้นราคามากกว่าเปอร์เซ็นต์ที่จะติดป้าย ถึงจะกลับมาที่ราคาเดิมพอดี

ตารางนี้อ่านย้อนกลับได้ด้วย และนั่นคือประโยชน์จริงของมัน — ป้าย “ลด 70%” ต้องมาจากราคาเต็มที่สูงกว่าราคาจ่ายจริงถึง 3.3 เท่า ถ้าราคาเต็มบนป้ายดูสูงจนไม่น่าเชื่อว่าเคยมีคนซื้อในราคานั้น ตัวเลขที่น่าสนใจคือราคาจ่ายจริง ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์

โหมดคิดย้อนกลับใช้ตอนไหน

โหมดปกติตอบว่า “ลดเท่านี้แล้วเหลือเท่าไร” ส่วนโหมดคิดย้อนกลับตอบคำถามตรงข้าม — รู้ราคาเดิมกับราคาใหม่ อยากรู้ว่าเปลี่ยนไปกี่เปอร์เซ็นต์ ใส่สองตัวเลขแล้วได้คำตอบทันที และระบบจะบอกทิศทางให้ด้วยว่าลดลงหรือขึ้น ไม่แสดงเป็นเลขติดลบ เพราะ “−20%” อ่านแล้วกำกวมว่าลดราคาหรือขึ้นราคา

• เช็คป้ายลดราคา — ตรงกับที่ป้ายอ้างไหม 2,400 → 1,680 คือลด 30% พอดี
• เทียบสองร้าน — ร้านหนึ่งบอกลด 25% อีกร้านตัดราคาจาก 890 เหลือ 650 ซึ่งคิดเป็นลด 26.97% ร้านหลังถูกกว่านิดเดียว
• ตั้งราคาขายเอง — อยากลดจากทุนเดิมเหลือเท่านี้ ต้องประกาศว่าลดกี่เปอร์เซ็นต์
• ดูของขึ้นราคา — ใส่ราคาปีที่แล้วกับปีนี้ ระบบจะบอกว่าขึ้นมากี่เปอร์เซ็นต์

ลดก่อนหรือหลัง VAT ยอดต่างกันไหม

คำตอบขึ้นอยู่กับว่าส่วนลดเป็นเปอร์เซ็นต์หรือจำนวนเงินบาท และนี่คือจุดที่คนถกเถียงกันบ่อยที่หน้าแคชเชียร์

ส่วนลดที่เป็นเปอร์เซ็นต์สลับลำดับได้ ผลเท่ากันเสมอ เพราะทั้งการลดและการบวก VAT ต่างเป็นการคูณ สลับลำดับการคูณแล้วผลไม่เปลี่ยน (1,000 × 0.9 × 1.07 เท่ากับ 1,000 × 1.07 × 0.9)

แต่ส่วนลดที่เป็นจำนวนเงินบาทสลับไม่ได้ เพราะการลบไม่ใช่การคูณ และกรณีนี้กฎหมายกำหนดลำดับไว้ด้วย — ประมวลรัษฎากร มาตรา 79 ระบุว่า ฐานภาษีมูลค่าเพิ่มไม่รวมส่วนลดที่ร้านลดให้ในขณะขาย ถ้าหักออกจากราคาและแสดงไว้ชัดแจ้งในใบกำกับภาษี พูดง่าย ๆ คือ VAT ต้องคิดจากยอดที่หักส่วนลดแล้ว

ยอดที่ถูกต้องจึงเป็น 963 บาท และผลพลอยได้ที่คนมักไม่ทันคิดคือ คูปอง 100 บาทช่วยประหยัดได้จริง 107 บาท จากยอดสุดท้าย (1,070 − 963) ไม่ใช่ 100 บาท เพราะ VAT ที่ต้องจ่ายลดลงตามฐานไปด้วย

ที่มาของข้อมูล: ตัวเลขทุกช่องในตารางหน้านี้คำนวณจาก /assets/discount.js ซึ่งเป็นโมดูลเดียวกับที่เครื่องมือด้านบนใช้ ตรวจเมื่อ 16 สิงหาคม 2569 · เรื่องลำดับส่วนลดกับ VAT อ้างจากประมวลรัษฎากร มาตรา 79 · อัตรา VAT 7% เป็นอัตราที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน · เงื่อนไขการลดราคาและลำดับการคิดส่วนลดขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละร้าน ควรดูใบเสร็จจริงประกอบเสมอ

คำถามที่พบบ่อย

ลดซ้อนลดทำให้ของฟรีได้ไหม ถ้าลด 50% สองรอบ

ไม่ได้ ลด 50% แล้วลดอีก 50% ได้ส่วนลดจริง 75% ไม่ใช่ 100% เพราะชั้นที่สองหักจากครึ่งที่เหลือ ไม่ได้หักจากราคาเต็ม ลดซ้อนลดกี่ชั้นก็ไม่มีทางถึง 100% ตราบใดที่แต่ละชั้นเป็นเปอร์เซ็นต์

ป้ายลด 50% แต่รู้สึกว่าไม่ถูกจริง ตรวจยังไง

กดโหมดคิดย้อนกลับ ใส่ราคาที่เคยเห็นก่อนช่วงลดราคาเป็นราคาเดิม และราคาวันนี้เป็นราคาใหม่ ถ้าได้เปอร์เซ็นต์ต่ำกว่าที่ป้ายอ้างมาก แปลว่าราคาเต็มบนป้ายถูกดันขึ้นก่อน — ป้ายลด 50% ที่กลับมาที่ราคาเดิมพอดี ต้องมาจากการขึ้นราคา 100% มาก่อน

คูปองลด 100 บาท ประหยัดได้ 100 บาทเลยไหม

ประหยัดได้มากกว่านั้นถ้าร้านจด VAT — ประมวลรัษฎากร มาตรา 79 ให้หักส่วนลดออกจากฐานภาษีก่อน VAT ที่ต้องจ่ายจึงลดลงตามไปด้วย ของราคา 1,000 บาทก่อน VAT ปกติจ่าย 1,070 บาท ใช้คูปอง 100 บาทแล้วจ่าย 963 บาท ประหยัดจริง 107 บาท

ลด 30% แล้วลดอีก 10% เท่ากับลด 40% ไหม

ไม่เท่ากัน ส่วนลดชั้นที่สองคิดจากราคาหลังหักชั้นแรกไปแล้ว ไม่ได้คิดจากราคาเต็ม ราคาเต็ม 1,200 บาท ลด 30% เหลือ 840 บาท แล้วลดอีก 10% จาก 840 บาท เหลือ 756 บาท ประหยัดได้ 444 บาท คิดเป็นส่วนลดจริง 37% ไม่ใช่ 40% ถ้าลด 40% จริงจะเหลือ 720 บาท ต่างกัน 36 บาท

สลับลำดับส่วนลดสองชั้นแล้วผลต่างกันไหม

ถ้าทั้งสองชั้นเป็นเปอร์เซ็นต์ ผลลัพธ์เท่ากันไม่ว่าจะลดชั้นไหนก่อน แต่ถ้ามีชั้นใดเป็นจำนวนเงินบาท ลำดับมีผลทันที — ราคา 1,000 บาท ลด 50% ก่อนแล้วลดอีก 100 บาท เหลือ 400 บาท แต่ถ้าลด 100 บาทก่อนแล้วลดอีก 50% จะเหลือ 450 บาท เครื่องมือนี้จึงคิดชั้นที่ 1 ก่อนชั้นที่ 2 เสมอ ตามลำดับที่ร้านคิดจริง

ตัวเลขที่กรอกถูกเก็บไว้ไหม

ไม่ครับ ทุกอย่างคำนวณในเบราว์เซอร์ของคุณเอง ไม่มีการส่งข้อมูลออกไปยังเซิร์ฟเวอร์ และไม่มีการบันทึกค่าที่กรอกไว้ รีเฟรชหน้าแล้วเริ่มใหม่ทุกครั้ง อ่านเพิ่มได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

เครื่องมืออื่นที่อาจได้ใช้

• แปลงตัวเลขเป็นตัวหนังสือ — เขียนจำนวนเงินเป็นภาษาไทย ใช้กับใบเสร็จและสัญญา
• หารค่าอาหาร + เซอร์วิสชาร์จ — หารบิลตามจำนวนคน คิดเซอร์วิสชาร์จก่อน VAT
• ดูเครื่องมือทั้งหมด