คำนวณเงินชดเชยเลิกจ้าง ค่าตกใจ & สิทธิว่างงาน ม.33

ประมาณการเงินชดเชยตามอายุงาน (ม.118), สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ ม.17), ค่าวันพักร้อนสะสมที่เหลือ (ม.67), สิทธิเงินทดแทนว่างงานจากประกันสังคม ม.33 พร้อมตรวจสอบสิทธิยกเว้นภาษีเงินชดเชย 300,000 บาทแรก ตามกฎหมายไทย

เกณฑ์อัตราเงินชดเชยตามอายุงาน พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118

พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 กำหนดให้นายจ้างต้องจ่ายเงินชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างโดยไม่มีความผิดตามมาตรา 119 โดยแบ่งอัตราเงินชดเชยตามระยะเวลาอายุงานติดต่อกันเป็น 6 ระดับดังนี้:

ระยะเวลาการทำงานติดต่อกัน (อายุงาน)	จำนวนวันค่าจ้างที่ได้รับ	เทียบเท่าระยะเวลา	ข้อกำหนดตามกฎหมาย
ทำงานติดต่อกันครบ 120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี	30 วัน	1 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน
ทำงานติดต่อกันครบ 1 ปี แต่ไม่ถึง 3 ปี	90 วัน	3 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 90 วัน
ทำงานติดต่อกันครบ 3 ปี แต่ไม่ถึง 6 ปี	180 วัน	6 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน
ทำงานติดต่อกันครบ 6 ปี แต่ไม่ถึง 10 ปี	240 วัน	8 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 240 วัน
ทำงานติดต่อกันครบ 10 ปี แต่ไม่ถึง 20 ปี	300 วัน	10 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 300 วัน
ทำงานติดต่อกันครบ 20 ปีขึ้นไป	400 วัน	~13.33 เดือน	ไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 400 วัน (เพิ่มขึ้นตามกฎหมายปี 2562)

สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ) ตามมาตรา 17

ตามมาตรา 17 แห่ง พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน สัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา นายจ้างหรือลูกจ้างอาจบอกเลิกสัญญาจ้างได้โดยบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือให้อีกฝ่ายหนึ่งทราบ ในเมื่อถึงหรือก่อนจะถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวใดคราวหนึ่ง เพื่อให้เป็นผลเลิกสัญญากันเมื่อถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป

หากนายจ้างต้องการให้ลูกจ้างออกจากงานในทันทีโดยไม่ประสงค์ให้ทำงานจนถึงวันที่มีผลเลิกจ้างตามรอบจ่ายค่าจ้าง นายจ้างต้องจ่าย "สินจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า" เท่ากับอัตราค่าจ้างที่ลูกจ้างควรจะได้รับตั้งแต่วันที่ให้ออกจากงานจนถึงวันที่มีผลเลิกจ้างตามรอบ ซึ่งโดยทั่วไปจะเท่ากับค่าจ้าง 1 งวดเดือน (30–60 วัน)

6 ข้อยกเว้นตามมาตรา 119 ที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้างซึ่งเลิกจ้างในกรณีหนึ่งกรณีใดดังต่อไปนี้:

ทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง
จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง
ฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ หรือคำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว (เว้นแต่กรณีร้ายแรงไม่ต้องตักเตือน)
ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ก็ตาม โดยไม่มีเหตุอันสมควร
ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก (เว้นแต่ความผิดลหุโทษหรือประมาท)

💡 หมายเหตุสำคัญ: หากนายจ้างไม่ได้ระบุเหตุผลตามมาตรา 119 ไว้ในหนังสือเลิกจ้าง หรือไม่ได้แจ้งเหตุผลให้ลูกจ้างทราบขณะเลิกจ้าง นายจ้างจะยกเหตุดังกล่าวขึ้นอ้างเพื่อปฏิเสธการจ่ายค่าชดเชยในภายหลังไม่ได้

การยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับเงินชดเชยเลิกจ้าง

ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ประกอบกฎกระทรวง ฉบับที่ 388 (พ.ศ. 2566) เงินค่าชดเชยที่ลูกจ้างได้รับตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน ได้รับการยกเว้นไม่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เท่ากับค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย แต่ไม่เกิน 300,000 บาท

กรณีลูกจ้างได้รับเงินชดเชยเกินกว่า 300,000 บาท ส่วนที่เกินจะต้องนำไปยื่นแบบแสดงรายการภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.91) โดยหากลูกจ้างมีอายุงานตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป สามารถเลือกใช้สิทธิ "ใบแนบ ภ.ง.ด.91" แยกคำนวณภาษีต่างหากจากเงินได้อื่น ซึ่งจะได้รับสิทธิหักค่าใช้จ่ายตามจำนวนปีที่ทำงาน และหักค่าใช้จ่ายได้อีก 50% ทำให้ประหยัดภาษีได้อย่างมาก

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

นายจ้างเลิกจ้างกะทันหันในวันจ่ายเงินเดือน ต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ) เท่าใด?

ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน มาตรา 17 นายจ้างต้องบอกกล่าวก่อนหรือในวันจ่ายค่าจ้างคราวหนึ่ง เพื่อให้มีผลเลิกจ้างในวันจ่ายค่าจ้างงวดถัดไป หากให้ออกจากงานทันทีในวันที่บอกเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างแทนการบอกกล่าวล่วงหน้าเต็ม 1 งวดค่าจ้าง (ปกติเท่ากับค่าจ้าง 30 ถึง 60 วันขึ้นกับรอบจ่าย)

เงินชดเชยเลิกจ้างต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่?

ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126 และฉบับที่ 388 เงินชดเชยตามกฎหมายแรงงานจะได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเท่ากับค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย แต่ไม่เกิน 300,000 บาท หากยอดเงินชดเชยเกินกว่า 300,000 บาท เฉพาะส่วนที่เกินเท่านั้นที่จะต้องนำไปยื่นคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี

หากถูกเลิกจ้างเพราะเหตุสุดวิสัยหรือบริษัทปิดกิจการขาดทุน ยังมีสิทธิได้รับเงินชดเชยตามกฎหมายหรือไม่?

มีสิทธิได้รับเต็มจำนวนตามมาตรา 118 การที่บริษัทขาดทุน ปรับโครงสร้างองค์กร หรือปิดตัวลงไม่ใช่ความผิดของลูกจ้าง จึงไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 119 นายจ้างยังคงมีหน้าที่ต้องจ่ายเงินชดเชยตามอายุงานและค่าบอกกล่าวล่วงหน้าตามกฎหมายอย่างครบถ้วน

ลาออกเอง กับ ถูกเลิกจ้าง ได้เงินทดแทนว่างงานจากประกันสังคมต่างกันอย่างไร?

ผู้ประกันตน ม.33 กรณีถูกเลิกจ้างจะได้รับเงินทดแทน 50% ของค่าจ้าง (ฐานสูงสุดไม่เกิน 15,000 บาท เท่ากับเดือนละ 7,500 บาท) นานสูงสุด 180 วัน (~6 เดือน รวมสูงสุด 45,000 บาท) ส่วนกรณีลาออกเองหรือสิ้นสุดสัญญาจ้าง จะได้รับ 30% ของค่าจ้าง (เดือนละ 4,500 บาท) นานสูงสุด 90 วัน (~3 เดือน รวมสูงสุด 13,500 บาท)