ของต้นทุน 100 บาท แพลตฟอร์มหักค่าธรรมเนียม 30% คนส่วนใหญ่ตั้งราคา 130 แล้วคิดว่าเสมอตัว ความจริงคือยังขาดทุนอยู่ 11.73 บาท ราคาที่เสมอตัวจริงคือ 147.28
เลขนี้ห่างจาก 130 อยู่ 17 บาท ซึ่งบนของราคาร้อยกว่าบาทคือเกือบ 13% ของราคาขาย ขายร้อยชิ้นก็หายไปพันเจ็ด โดยที่ยอดขายในแอปยังขึ้นเขียวสวยงามอยู่
เขียนเรื่องนี้เพราะตอนทำเครื่องมือตั้งราคาให้เว็บนี้ ผมต้องไล่กับดักพวกนี้ทีละอันเพื่อเขียนเทสต์ แล้วพบว่ามันมีอยู่ 4 ชั้น ซ้อนกัน แต่ละชั้นกินเงินไม่เท่ากันและคนละเหตุผล
ค่าธรรมเนียมต้องหาร ไม่ใช่บวกกลับ
ต้นตอของความผิดพลาดคือค่าธรรมเนียมไม่ได้คิดจากต้นทุนของเรา แต่คิดจากราคาที่เราตั้ง พอเราขยับราคาขึ้น ค่าธรรมเนียมก็ขยับตามขึ้นไปด้วย มันเลยไล่ไม่ทันกันสักที
ลองไล่ดูจริง ๆ ต้นทุน 100 บาท ค่าธรรมเนียม 30% ที่ประกาศเป็นตัวเลขก่อน VAT
สูตรที่ถูกคือเอาต้นทุนหารด้วยส่วนที่เหลือหลังหักค่าธรรมเนียม
ถ้าอยากได้กำไรด้วย ก็เอากำไรไปบวกกับต้นทุนก่อนหาร อยากได้กำไร 50 บาทต่อชิ้นก็เป็น 150 ÷ 0.679 = 220.91 บาท ไม่ใช่ 147.28 + 50
30% ที่จริงคือ 32.1%
สังเกตว่าเมื่อกี้ผมใช้ 0.321 ไม่ใช่ 0.30 เพราะค่าธรรมเนียมเป็นค่าบริการที่มี VAT 7% ทับอีกชั้น 30% ที่แพลตฟอร์มประกาศจึงถูกหักจริง 32.1%
ส่วนต่างดูเล็ก แต่มันอยู่ในตัวหาร ผลเลยไม่เล็ก ถ้าใช้ 0.70 จะได้ราคา 142.86 ซึ่งยังขาดทุนอยู่ 3 บาทต่อชิ้นตามตารางข้างบน
แล้วอันที่ห้ามบวก VAT ซ้ำ
ตรงนี้คือชั้นที่พลาดง่ายที่สุด เพราะมันสวนกับข้อเมื่อกี้
แพลตฟอร์มไม่ได้ประกาศอัตราแบบเดียวกันหมด บางรายการประกาศเป็นตัวเลขก่อน VAT ซึ่งต้องเอาไปคูณ 1.07 เอง แต่หลายรายการบนอีคอมเมิร์ซประกาศเป็นตัวเลขที่รวม VAT มาให้แล้ว ที่เห็นบ่อยสุดคือค่าธุรกรรม 3.21% ซึ่งมันคือ 3% × 1.07 มาเรียบร้อยแล้ว
ใครเห็น 3.21% แล้วนึกว่าเป็นตัวเลขก่อน VAT เหมือนกันหมด แล้วคูณ 1.07 ซ้ำอีกที จะได้
ทีละแถวดูไม่เท่าไร แต่มาร์เก็ตเพลสมีค่าธรรมเนียมหลายแถวพร้อมกัน สมมติร้านหนึ่งโดนค่าคอมมิชชั่น 5.35% ค่าธุรกรรม 3.21% และค่าโปรแกรมส่งฟรี 5.35% ซึ่งประกาศรวม VAT มาแล้วทั้งสามตัว
ตั้งราคาจากตัวเลขผิดนี้จะได้ราคาสูงเกินจำเป็นเกือบ 1.2% ซึ่งไม่ทำให้ขาดทุน แต่ทำให้แพงกว่าคู่แข่งโดยไม่ได้อะไรกลับมา ในสนามที่คนเทียบราคากันทีละบาท นั่นก็แพ้แล้ว
วิธีเช็คง่าย ๆ คืออัตราที่ลงท้ายด้วยเลขแปลก ๆ อย่าง 3.21 หรือ 5.35 มักเป็นตัวที่รวม VAT มาแล้ว เพราะมันคือ 3 กับ 5 คูณ 1.07 ส่วนอัตราที่เป็นเลขกลม ๆ อย่าง 30% มักเป็นตัวเลขก่อน VAT แต่อย่าเดา ให้เปิดดูในแอปผู้ขายว่าเขาเขียนกำกับไว้ว่าอย่างไร
กำไร 30% ของคุณหมายถึงอะไร
คำว่า "อยากได้กำไร 30%" ใช้กันสองความหมายและได้ราคาคนละตัว
ต้นทุน 250 บาท ขายบนมาร์เก็ตเพลสที่ค่าธรรมเนียมรวม 13.91%
| ตีความว่า | เรียกว่า | ต้องตั้ง | กำไรที่ได้ |
|---|---|---|---|
| บวกเพิ่มจากต้นทุน 30% | markup | 377.51 | 74.99 |
| กำไรเป็น 30% ของราคาขาย | margin | 445.71 | 133.70 |
ต่างกัน 68.20 บาทบนของชิ้นเดียว ทั้งที่พูดประโยคเดียวกันเป๊ะ ตอนคุยกับหุ้นส่วนหรือตอนกรอกในเครื่องคำนวณจึงต้องรู้ว่าตัวเองหมายถึงอันไหน
ที่คนใช้สับสนเพราะร้านค้าปลีกกับบัญชีใช้คนละตัว ฝั่งซื้อมาขายไปคุ้นกับ markup ส่วนงบการเงินรายงานเป็น margin การเอาเลข 30% จากคนละที่มาเทียบกันตรง ๆ จึงเทียบผิดตั้งแต่ยังไม่เริ่ม
จุดที่คนพลาดตอนกดร่วมแคมเปญลดราคา
อันนี้น่าจะกินเงินคนขายมากที่สุดในบรรดาทั้งหมด
สมมติของต้นทุน 250 ตั้งขายไว้ 390 บนมาร์เก็ตเพลส กำไรที่ได้จริงคือ
ทีนี้แพลตฟอร์มชวนร่วมแคมเปญ ต้องลดเหลือ 290 คนขายมองว่าต้นทุน 250 ราคา 290 ก็ยังเหนือต้นทุนอยู่ 40 บาท ลดได้สบาย
ความจริงคือขาดทุนแล้ว
ต่างกันแค่ 39 สตางค์ก็จริง แต่ประเด็นคือเส้นแบ่งไม่ได้อยู่ที่ 250 อย่างที่รู้สึก มันอยู่ที่ 290.39 และคนส่วนใหญ่ไม่เคยคำนวณเลขตัวนี้ก่อนกดปุ่มร่วมแคมเปญ พอแคมเปญขายดีก็ยิ่งขาดทุนหนักตามจำนวนชิ้นที่ขายได้
เลขที่ต้องรู้ก่อนลดราคาทุกครั้งคือจุดคุ้มทุน ไม่ใช่ต้นทุน
เพดานที่ไม่มีใครบอก
เรื่องสุดท้ายสั้น ๆ ถ้าตั้งเป้ากำไรเป็น margin มันมีเพดาน
เพราะค่าธรรมเนียมกับกำไรถูกหักจากราคาขายก้อนเดียวกัน สองอย่างรวมกันเกิน 100% ไม่ได้ ค่าธรรมเนียม 13.91% จึงแปลว่า margin สูงสุดที่เป็นไปได้คือต่ำกว่า 86.09%
ขอ margin 87% ไม่ใช่ว่าต้องตั้งราคาแพงขึ้น แต่คือโจทย์ที่ไม่มีคำตอบ ไม่ว่าตั้งราคาเท่าไรก็ทำไม่ได้ เครื่องคำนวณที่ไม่เช็คเรื่องนี้จะคืนตัวเลขติดลบหรือเลขมหาศาลออกมาแทนที่จะบอกว่าโจทย์ผิด
สรุปเป็นสูตรเดียว
โดยที่อัตราค่าธรรมเนียมรวมต้องคูณ 1.07 เฉพาะแถวที่แพลตฟอร์มประกาศเป็นตัวเลขก่อน VAT และต้นทุนทั้งหมดต้องรวมค่ากล่อง ค่าแพ็ก และค่าส่งส่วนที่ร้านออกเองด้วย ไม่ใช่แค่ค่าของ
ถ้าไม่อยากกดเครื่องคิดเลขเอง เครื่องมือตั้งราคาขาย ของเว็บนี้ทำให้ทั้งสองทิศ คือกรอกต้นทุนกับกำไรที่อยากได้แล้วบอกว่าต้องตั้งเท่าไร หรือกรอกราคาที่ตั้งไว้แล้วให้บอกว่าเหลือกำไรจริงเท่าไรและจุดคุ้มทุนอยู่ตรงไหน ทุกแถวค่าธรรมเนียมมีสวิตช์แยกว่าอัตรานั้นรวม VAT มาแล้วหรือยัง และแก้อัตราเองได้ทุกแถวเพราะของจริงไม่มีใครเหมือนกัน
ที่มาของตัวเลข: ตัวเลขทุกตัวในบทความคำนวณจาก public/assets/sellprice.js ซึ่งเป็นไฟล์เดียวกับที่หน้า ตั้งราคาขาย ใช้ และมีชุดทดสอบอัตโนมัติคุมอยู่ · อัตราค่าธรรมเนียมที่ยกมาเป็นค่าตั้งต้นสำหรับยกตัวอย่าง ไม่ใช่อัตราทางการ ให้ตรวจกับแอปผู้ขายของตัวเองเสมอ · ตรวจล่าสุด 3 กันยายน 2569
คำถามที่พบบ่อย
โดนหักค่าธรรมเนียม 30% ต้องบวกราคาขึ้น 30% ใช่ไหม
ไม่ใช่ ต้องหารไม่ใช่บวก เพราะค่าธรรมเนียมคิดจากราคาขายที่ตั้งใหม่ ไม่ได้คิดจากราคาเดิม ต้นทุน 100 บาทที่โดนหัก 30 เปอร์เซ็นต์ซึ่งมี VAT ทับเป็น 32.1 เปอร์เซ็นต์ ถ้าตั้ง 130 บาทจะถูกหัก 41.73 บาท เหลือ 88.27 บาท ยังขาดทุน 11.73 บาท ราคาที่เสมอตัวพอดีคือ 100 หารด้วย 1 ลบ 0.321 เท่ากับ 147.28 บาท
ค่าธรรมเนียม 3.21 เปอร์เซ็นต์ ต้องบวก VAT อีกไหม
ไม่ต้อง เพราะ 3.21 เปอร์เซ็นต์คือ 3 เปอร์เซ็นต์ที่รวม VAT 7 เปอร์เซ็นต์มาแล้ว ถ้าเอาไปบวก VAT ซ้ำจะกลายเป็น 3.4347 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเกินจริง 0.2247 จุดเปอร์เซ็นต์ ตอนกรอกในเครื่องคำนวณต้องดูก่อนว่าอัตราที่แพลตฟอร์มประกาศเป็นตัวเลขก่อน VAT หรือหลัง VAT แล้วเลือกให้ตรง
กำไร 30 เปอร์เซ็นต์ ควรคิดจากต้นทุนหรือจากราคาขาย
ได้ราคาคนละตัวและต่างกันมาก ต้นทุน 250 บาทขายบนมาร์เก็ตเพลสที่ค่าธรรมเนียมรวม 13.91 เปอร์เซ็นต์ ถ้าอยากได้กำไรบวกเพิ่มจากต้นทุน 30 เปอร์เซ็นต์ซึ่งเรียกว่า markup ต้องตั้ง 377.51 บาท แต่ถ้าอยากให้กำไรเป็น 30 เปอร์เซ็นต์ของราคาขายซึ่งเรียกว่า margin ต้องตั้ง 445.71 บาท ต่างกัน 68.20 บาท ต้องตกลงกับตัวเองให้ชัดก่อนว่าหมายถึงแบบไหน
ร่วมแคมเปญลดราคาแล้วจะรู้ได้ยังไงว่ายังไม่ขาดทุน
ต้องรู้จุดคุ้มทุนก่อนกดร่วม จุดคุ้มทุนคือต้นทุนหารด้วย 1 ลบอัตราค่าธรรมเนียม ไม่ใช่ตัวต้นทุนเอง สินค้าต้นทุน 250 บาทที่ขายบนมาร์เก็ตเพลสค่าธรรมเนียม 13.91 เปอร์เซ็นต์ มีจุดคุ้มทุนอยู่ที่ 290.39 บาท ถ้าลดราคาลงมาเหลือ 290 บาทโดยคิดว่ายังเหนือต้นทุน 250 อยู่ตั้ง 40 บาท ความจริงคือขาดทุนแล้ว 0.35 บาทต่อชิ้น